Vastgelopen gehechtheid: leven in een onveilige wereld

Emotionele en sociale gehechtheidsontwikkeling bij kinderen, jongeren en volwassenen met autisme komt tot stilstand in vroege gehechtheidsfasen, met name in de Eenkennigheidsfase en in de fase van Angst voor vreemden. Dit leidt tot hevige hechtingsdrang, verlatingsangst, sociale onveiligheid, angsten, lichamelijke klachten, terugtrekkend gedrag, woede-uitbarstingen, dwang, trauma’s, zelfbeschadiging of schooluitval. Achter het gedrag schuilt iemand die zich voortdurend staande probeert te houden in een voor hem of haar onveilige wereld.

Zelfredzaam lijken, maar ondertussen overleven

De signalen worden vaak niet herkend als een achterstand en stilstand in de emotionele en sociale gehechtheidsontwikkeling. Zeker niet wanneer iemand cognitief sterk is, een goed imitatievermogen heeft en vaardig is in het toepassen van trucjes. Voor de buitenwereld lijkt het erop dat iemand emotioneel en sociaal vaardig is, terwijl hij of zij in werkelijkheid aan het overleven is.

Nog steeds bezig met hechten

Er wordt niet gedacht dat iemand, net als een heel jong kind, nog bezig is met zich te hechten. Het (complexe) gedrag in deze gehechtheidsfase wordt vaak gezien als vreemd of ongepast. Er is helaas nog onvoldoende kennis over hoe ermee om te gaan, waardoor er vaak tegenovergesteld wordt gereageerd. Dit leidt uiteindelijk tot traumatische ervaringen.

Onthechting en alternatieve vormen van veiligheid

Ook zien we in een vroege gehechtheidsfase dat iemand onthecht is en zich aan niemand hecht of juist steeds aan verschillende personen of aan dieren of spullen hecht. Iemand kan zich ook volledig richten op zijn of haar specifieke interesses. Het is belangrijk om te kijken met wie en hoe het gehechtheidsproces weer op gang kan komen, zodat hij of zij zich weer aan een gehechtheidspersoon kan gaan hechten.

Het gehechtheidsproces weer op gang brengen

Om goed aan te sluiten bij een kind, jongere of volwassene met autisme, is het belangrijk om het gehechtheidsproces in kaart te brengen. Dit helpt om te begrijpen waar gedragingen en trauma’s vandaan komen. Met Actieve Nabijheid kunnen we ontwikkeling mogelijk maken. Het is belangrijk dat dit gebeurt met de samenwerking van alle betrokkenen zoals ouders, docenten en hulpverleners. Zo kan iedereen zijn rol ontdekken en van waarde zijn om schooluitval te voorkomen of ervoor zorgen dat iemand zich weer veilig voelt om de wijde wereld in te gaan.

Samen werken aan gehechtheid en ontwikkeling

In deze driedaagse cursus met toegang tot de Loekemeijermethode e-learning leer je hoe je beter kunt aansluiten bij iemand met autisme vanuit gehechtheidsperspectief. Je brengt (anoniem) een casus in en je krijgt inzicht in:

• Het verloop van het gehechtheidsproces middels de gehechtheidscirkel
• Het herkennen van de vroege gehechtheidsfasen waarin iemand met autisme zich bevindt
• Het begrijpen van gedrag en trauma’s
• Hoe aan te sluiten met het geven van Actieve Nabijheid waardoor complexe gedragingen en uitingen af gaan nemen
• Hoe gehechtheidsontwikkeling mogelijk te maken