Psycho-educatie deel 1: met een stel autisten in een afgesloten ruimte

Psycho-educatie deel 1: met een stel autisten in een afgesloten ruimte

Bij de diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS) is er niet een aardige psychiater die even een fijn recept uitschrijft. Geen felgekleurd roze pilletje waardoor je opeens ‘normaal’ bent of iets wat ervoor doorgaat. Er wordt hooguit wat aan symptoombestrijding gedaan met bijvoorbeeld een cursus mindfulness. Maar over het algemeen is het devies: leer er maar mee leven. Of eigenlijk: mensen in je omgeving moeten zich maar aan jou aanpassen en met jou leren leven. Zover ze dat al niet deden.

Voordat je losgelaten wordt in je verdere leven, dat opeens in het teken van autisme staat, wordt vaak psycho-educatie aangeboden. Dat klinkt heel veelbelovend en zelfs chic. Maar feitelijk wordt er een zooitje autisten verzameld en krijg je in vogelvlucht mee wat autisme nu precies is. In een aantal sessies komen de meest gangbare theorieën over het hoe en waarom aan bod. En hoe dat zich in de praktijk vertaalt naar beperkingen en kwaliteiten. Met je lotgenoten kun je bovendien ervaringen delen.

Met frisse tegenzin

Toen mij psycho-educatie werd aangeboden, had ik daar eigenlijk geen zin in. Allereest ben ik geen fan van groepen of groepsdynamiek. Ten tweede vond ik het helemaal geen leuk vooruitzicht om met een stel autisten in een afgesloten ruimte te zitten. O ja, ik ben er zelf ook een. Never mind. Ondanks enige weerstand, ben ik dus toch maar gegaan. En daar heb ik geen seconde spijt van gehad. Ik heb er ongelooflijk gelachen en nog wat van opgestoken ook. Iedere autist is anders

Het eerste dat me opviel aan de andere autisten, was dat ze allemaal volstrekt anders waren. Dat klinkt als een open deur, maar om een of andere reden was dat toch een saillant detail. Inmiddels weet ik dat een willekeurige groep autisten net zo divers is als een willekeurige groep neuro-typischen. Oh, wat dat zijn? Nou, de ‘normale’ mensen die zo hun eigen uitdagingen hebben maar waar autisme er in ieder geval niet een van is. “Een willekeurige groep autisten is net zo divers als een willekeurige groep neuro-typischen.” In mijn wereld zijn er grofweg twee groepen mensen: neuro-typischen en autisten. De eerste groep is in de meerderheid. En hoewel het onderscheid voor mij niet zo hoeft, blijkt het er in de praktijk elke keer weer te zijn. Voornamelijk omdat er wat …ehhe…geduld en begrip mist bij de neuro-typischen. Om maar te zwijgen over de soms zeer kwetsende opmerkingen en aanverwant gedrag.

Problemen met de mensen om ons heen

Terug naar de psycho-educatiegroep. Het was een bont gezelschap van zowel mannen als vrouwen. Zo was er een heel verlegen meisjesachtige vrouw. Naast haar zat een stille übernerd met jampotglazen. Daarnaast een wat vage gozer die duidelijk vooral in zijn eigen wereld zat . Als tegenwicht naast hem een gezellige, doorrookte vrachtwagenchauffeur. Ook een zongebruinde dame was van de partij met in haar kielzog haar getatoeëerde vent. Naast mij zat een flink pittig kijkende verpleegkundige en daarnaast een iele en wat nerveuze dame met twee Masters op haar naam. Dat moest meteen gemeld worden, geen idee waarom. Het gezelschap was compleet met een Poolse dame die met een fantastisch accent warrige verhalen hield over wat ze nu weer aan het ‘rechercheren’ was. Om alles in goede banen te leiden, waren er ook de specialistisch verpleegkundige en een ervaringsdeskundige.

“Niets menselijks is ons vreemd maar vreemd zijn we wel.”

De groep was in eerste instantie nogal onwennig, maar langzaamaan ontdooide iedereen een beetje. En hoe verschillend we ook waren, onze ervaringen gingen een beetje gelijk op. Zo bleek iedereen in min of meerdere mate moeite te hebben met de neuro-typischen om ons heen. Of andersom, het ligt er maar aan hoe je het bekijkt. Dat resulteert regelmatig in lastige situaties of doodgewoon conflicten met collega’s maar ook met familie en vrienden. Niets menselijks is ons vreemd maar vreemd zijn we wel. Volgens neuro-typischen dan. Ook simpele dagelijkse dingen blijken voor de meesten nog best lastig.

Superintelligent maar kan geen ei koken

Zo vertelde de dame met de Masters dat een maaltijd bereiden een grote ramp voor haar was. Ze werd continu afgeleid door andere, interessantere zaken. Met als gevolg dat een ei koken al een uitdaging was. Op zich niet erg, behalve als je gezin elke dag weer hongerig aan tafel zit te wachten. Het blijkt dat we het vrijwel allemaal heel ingewikkeld vinden om te plannen, boodschappen te doen en te koken. Alhoewel de een er meer moeite mee heeft dan de ander, is het voor allemaal iets meer een uitdaging dan de bedoeling. Een klein voorbeeld: Heb je bedacht wat je op tafel wil zetten, dan ga je de ingrediënten halen. Niets bijzonders. Behalve dat de supermarkt een soort kermis is met heel veel prikkels. Het is alleen daarom al een wonder als je met alles bij de kassa weet te komen. Je lijstje afwerken gaat vaak wel, tot er iets niet aanwezig is. En al is het ingrediënt misschien niet eens noodzakelijk, het kán niet ontbreken. Dan ontstaat er lichtelijk paniek, want je moet je plannen aanpassen of wijzigen. Laat dat nu precies zijn waar de gemiddelde autist niet bijster goed in is.

En dan het koken zelf. Dat vergt nogal wat aandacht. Zelf kan ik prima koken, maar ik werk het liefst met recepten die ik stap voor stap kan volgen. Zodra dat recept echter onduidelijk is of niet klopt, is het volgende stressmoment. Meestal snel gevolgd door niet te stoppen irritatie. Het zal niet de eerste keer zijn dat ik de pannen veel te laat enigszins venijnig op tafel smijt.

“…plannen aanpassen of wijzigen. Laat dat nu precies zijn waar de gemiddelde autist niet bijster goed in is.”

Diner out of the box

Zo’n simpele dagelijkse taak blijkt dus in de praktijk best lastig voor de meeste autisten. En dan heb ik het nog niet eens gehad over andere factoren die bepaald het proces kunnen storen. Variërend van kinderen die in de gordijnen hangen, huisgenoten die niet meewerken, klierende huisdieren, postbezorgers en god weet wat nog meer. Ik heb een oplossing gevonden die een hoop stress wegneemt. Elke week wordt er maaltijdbox afgeleverd, met verse ingrediënten en recepten. Voor de rest van de groep was dit nieuw maar ze zagen onmiddellijk de voordelen. Een simpele manier om een hoop autistisch gedrag te voorkomen. Iedereen blij.

Beatrijs

By | 2017-11-25T23:12:13+00:00 mei 15th, 2017|Categories: Uncategorized|Reacties uitgeschakeld voor Psycho-educatie deel 1: met een stel autisten in een afgesloten ruimte

About the Author: